«Feminismoa armairutik atera eta mahai gainean jarri dugu»

 

Ainara Mendarozketa bilgunekideari Gaur 8n egindako elkarrizketa

Iturria: Ion Salgado - Naiz

Urte garrantzitsua izan da 2016a mugimendu feministarentzat. Apirilean, milaka lagun bildu ziren Gasteizen Feministok Prest-ek deitutako manifestazioan parte hartzeko. Hiru helburu zituen mobilizazioak: alde batetik, eraso matxistak salatzea; bestetik, mugimendu feministaren kriminalizazioa salatzea; eta bukatzeko, bortizkeria zer den, bere modu anitzak eta nola identifikatu aztertzeko hausnarketa eta debate soziala sustatzea. Asmo handiko helburuak ziren, baina azken hilabeteetan pausoak eman dira aipatutako helburuak lortzeko bidean. Hori uste du Ainara Mendarozketa mugimendu feministako kideak. Haren hitzetan, «feminismoa armairutik atera eta mahai gainean jarri dugu. Guztion agendetan jarri dugu feminismoa».

2016a urte berezia izan da mugimendu feministarentzat. Milaka lagun bildu ziren apirilean Gasteizen Feministok Prest-ek deitutako manifestazioan parte hartzeko. Nola bizi izan duzue urtea?

Guretzat oso urte garrantzitsua izan da benetan. Feminismoren loraldi bat egon delako, eta horri lotuta egon delako Feministok Prest mobilizazioa ere. Bertan Euskal Herriko mugimendu feminista guztia murgildu zen, baita norbanako asko ere. Emakume asko murgildu ziren hor lan egitera eta horrek ekarri du feminismoaren eta haren inguruan lan egiten duten mugimenduen loraldi bat. Eta oso pozik gaude, gure ustez inflexio puntu bat izan delako. Alde batetik, antolakuntza aldetik, eta bestetik, ikusarazi dugulako zein den emakumeenganako indarkeria.

Manifestazioa inflexio puntu bat izan zela diozu. Zer nabaritu duzue ordutik hona?

Alde batetik, esan dizudana, egia da ikusarazi dugula emakumeenganako indarkeria ez dela bakarrik kolpeak edo «etxe barruko indarkeria» gaizki esandako hori, baizik eta indarkeria mota asko daudela, eta hori ikusarazi dugu. Eta bestetik, emakume asko antolatu dira talde feminista ezberdinetan horren ondoren.

Mobilizazioa jendetsua izan zen, komunikabide askotan agertu zena. Gizarteak entzun zuen mugimendu feministaren aldarria. Euskal gizartearen jarrera aldatu dela esan dezakegu?

Bai, jarrera aldatu da. Kalera salatzera ateratzeko orduan ikusi da aldaketa. Ulertu da nola ikusten dugun guk indarkeria matxista, bere orokortasunean. Eta salaketa mota ere aldatu da. Salaketa publikoak egin dira, emakume askok jasan dituzte eraso desberdinak, eraso sexista ezberdinak. Eta emakume horiek animatu egin dira hori publiko egitera eta ikusaraztera, eta horrekin batera etorri da salaketa, guztiz zilegia. Herria atera da kalera gertatutakoa salatzera, hor daukagu Iruñean sanferminetan izandako mobilizazioa, Gasteizen ere erantzun handi bat egon zen, eta ikusi dugu herritarren erantzuna azaroaren 25eko manifestazioan. Aurreko egunetan Gasteizko campuseko GUET taldeak beste mobilizazio bat egin zuen. Ari gara ikusten jendea hasi dela kalera ateratzen, eraso matxistak kalean salatu behar direla konturatu dira herritarrak. Behar hori ikusten da.

Gizartearen erantzuna aldatu da, baina tamalez eraso matxistek hor jarraitzen dute.

Eraso matxistek hor jarraitzen dute, baina beti gertatu izan dira. Dena den, ezberdintasun bat ikusten dugu: orain emakumeak kokoteraino gaude eta kalera ateratzera ausartu gara, antolatzera, salatzera… Autodefentsaren arma hori mahai gainean jartzera zilegitasun osoz. Gizarteak behingoz ikustea guk autodefentsarako eskubidea daukagula. Kaleetatik libre ibili nahi dugu, gauez eta egunez, edozein egunetan, eta gure ustez aurrerapauso bat eman dugu.

Autodefentsari buruz hitz egin duzu. Nola egin ahal die aurre gizarteak eraso matxistei?

Guk garrantzi handia ematen diogu antolakuntzari. Emakumeak antolatu egin behar gara, sareak egin behar ditugu. Gure eskubideak defendatu behar ditugu, ahaldundu behar gara, ezin ditugu erasoak onartu. Ezin ditugu onartu eraso fisikoak, lanean gertatzen direnak, ekonomikoki gertatzen direnak edo emakume migratzaileek pairatzen dituztenak. Ezta ere gizarte heteropatriarkalarekin lotuta dauden erasoak.

Eta zer egin ahal dute Euskal Herriko erakundeek arazo honi amaiera emateko? Zeintzuk dira erakundeek eta gizarteak hartu behar dituzten neurriak?

Alde batetik, mugimendu feministak esaten duenari kasu egin; hasteko ez legoke txarto. Baina erakundeetan beti egoten dira gizonak, agintzen dutenak izaten dira, eta ikuspegi feminista bere osotasunean ez da betetzen. Egia da administrazioetan badaudela berdintasun sailak, baina ez dira nahikoak lan egiteko. Beti esan dugu gu prest gaudela administrazioekin lan egiteko, elkarrekin lan egin behar dugula uste dugulako, eta horretara irekiak gaude. Gasteizko Udalaren kasuan, blusen kasuan gertatu zenarekin, elkarlanean hasi ginen, baina dirudienez geldirik geratu da. Dena den, garrantzitsua da herri mugimenduarekin eta bereziki mugimendu feministarekin lan zuzen bat egitea. Hori administrazioen aldetik.

Gizartearen aldetik… gu bai kolektiboki bai indibidualki bagara arduradun gauza hauek ez gertatzeko. Era indibidualean salatu ahal ditugu erasoak, eta modu kolektiboan ere bai. Eta ahal dugun neurrian galarazi ahal ditugu. Zer egin beharko genuke? Gizartea goitik behera aldatu, gaur egungo estruktura goitik behera aldatu. Gizartea ez baitago emakumeentzat egina. Emakumeek parte hartu behar dugu gizarte berri baten diseinuan. Gizarte berri bat behar dugu, non gu libre izango garen.

Sakatu hemen elkarrizketa osorik irakurtzeko

ETIKETAK

Elkarbanatu!

AGENDA