Non daude komikigile emakumeak?

Angulemako nazioarteko komiki lehiaketan sari nagusiko 30 hautagaien artean emakume bakarra egoteak polemika harrotu zuen. Asteazkenean hasiko da jaialdia, eta polemika horretan egindako elkarrizketa interesgarri bat berreskuratu nahi izan dugu: Berriako Nora Arbelbide kazetariak Lucile Gomezi egindakoa.

 

Sexismoaren Aurkako Komiki Sortzaileen Kolektiboak 200 bat sortzaile biltzen ditu. Horietako bat da Baionan bizi den Lucile Gomez (Tolosa, Okzitania, 1980). Mundu hori ez dela beste mundu batzuk baino sexistago deritzo, baina beste munduetan bezala salatu beharra dagoela. Kolektiboak du lehen alarma gorria piztu Angulemako sari nagusirako hautatu zerrendan emazte gabeziaz. Azkenean, hautatzeko zerrenda zehatzaren berri ez ematea erabaki du jaialdiak. Autore bakoitza gonbidatua da nahi duenaren alde bozkatzera. Urtarrilaren 28an hasiko da nazioarteko jaialdia.

Emazte sortzailea zarelarik, emazte izate hori azpimarratua zaizu usu. Horrelakoak eta gehiago dituzue nabarmendu kolektibotik publikatu duzuen eskutitzean.

Egia da kazetariek usu alde hori hautatzen dutela. Editoreekin ere izan ditut horrelakoak. Niregana etorri izan dira emazteez bakarrik osatutako aldizkari baten zenbakian parte hartzeko, edo soilik emazte sortzaileak biltzen zituen erakusketetarako. Horrelako proiektuetan parte hartzea zure aurka itzul daiteke. Hasiera batean pentsa dezakezu ikusgarritasun bat lor dezakezula. Baina perbertsoa bihurtzen da memento baten buruan, egiten duzun guztia bakarrik prisma horretatik begiratzen hasten baitira denak. Komikiak egiten hasi naizelarik naiz ohartu emaztea naizela. Ordu arte ez nekien! [irriak]. Nire marrazkiak, nire istorioak egiten nituen, besterik gabe. Baina komikiak egiten hasterakoan, aldiz, irudi hori didate berbidali.

Zuk nola bizi izan duzu hori?

Lehen aldian, nire ezaugarri femeninoak aipatu zizkidatelarik, edo nire istorio femeninoak, neure buruari zintzoki hasi nintzaion galdezka. Egia ziotela agian, eta zergatiak bilatzen hasi nintzen. Errudun sentitzen hasi nintzen. Zer egiten ote nuen beti emaztetasun hori nabarmendua izateko. Baina laster ohartu nintzen horrelako galderak ez dizkiodala pausatu nahi neure buruari. Horrelako galderak ez zaizkio pausatzen gizon bati. Inoiz ez diogu nabarmentzen: «Biziki maskulinoa da egiten duzuna».

Baduzu anekdotarik?

Nire proiektu batez interesatua zen editore baten katalogoa beste batek erosi zuen. Editore berri horri aurkeztu behar izan nion proiektua. Nire irudi taulak hartu, eta erran zidan biziki gaizki definitua zen ekoizpen bat zela. Beherapenez istorio bat gehitu behar nuela, ile apaindegiez eta depilazioaz, eta argiki femeninoak ez ziren istorio guztiak kendu behar genituela. Gizon bat ari zitzaidan esplikatzen zer den femeninoa eta zer ez!

Kolektibo bat muntatu izanak erakusten du ez zaudela bakarrik kasu horretan.

Bai. Ordu arte nire lana nire sexuari hurbiltzea dorpea zitzaidan, baina pentsatzen nuen nik nuela gaizki bizi. Pentsatzen nuen besteek ez zutela arazo hori bizi. Edo batzuen kasuan autorearen hautua zela emaztetasunarekiko lotura hori, lan biziki markatua egiten dutelako. Baina ez da horrela. Horretan dit on egin kolektiboak. Ohartu naiz emazte anitz direla nardatuak.

Sarituen zerrenda emazte bakar batek salatu balu jeloskor zela leporatuko zitzaion agian?

Bai, edo frustratua dela ez duelako arrakastarik, edo hilekoa duela, edo histerikoa dela... Gehiegikeriak direla horiek oro... Betikoa. Nik neure burua autozentsuratzen nuen azkenean, gaiak nazkaturik. Kolektiboak indartzen gaitu, kazetari bati begira, adibidez. Nahiz eta borondate onekoak izan, doi bat zozolinak diren galderak pausatzen baditu, kolektiboak idatzitako eskutitza aipatzen ahal diogu. Ohar dadin zergatik eragiten duten traba. Gauza bera editore baten kasuan.

Nondik abiatu da kolektiboa?

Bruselako komiki erakustokiak Komikia eta neskak erakusketa egiteko proiektua zuela eta, Julie Maroh autorearekin harremanetan jarri zen. Izenburuarekin dudak zituela ihardetsi zien: neskak... Ez dira ezta azpi-gizonak ere, azpi-emazteak dira. Erakustokiak, berriz, neskek neskentzat egin komikiak zeudela erantzun zuen. Solasalditik ez zen deus onik atera. Marohek zituen kontaktu femenino guztiei idatzi zigun, gure iritzia galdeginez. Zernahi lekukotasun biltzen hasi ziren. Bdegalite.org-en badira zenbait. Hor hasi zen kolektiboaren ideia. Joan den irailean sortu zen.

Arazo hori agerian gelditu da, baina beste arazo anitz baditu komikien munduak. Prekaritate handiko mundua da, goititu dituzten erretreta kotizazioak salatzen ari zarete azken urte honetan.

Bai, biziki larria da. Loraldian dagoen merkatua da, baina autoreentzat konplikatua da. Autore anitz dago, eta anitz onak dira. Editoreek denak hartzen dituzte. Merkatura botatzen dituzte besterik gabe, eta begiratzen dute zerk funtzionatzen duen. Baina liburu bakoitza ez dute behar bezala laguntzen.

ETIKETAK

Elkarbanatu!

AGENDA